سبک زندگی از منظر روایات
بسم الله الرحمن الرحیم
هدف ملت ايران و انقلاب اسلامى، ايجاد يك تمدن نوين اسلامى است که بخش اصلی و حقیقی این تمدن عبارت است از سبك زندگى، رفتار اجتماعى، شيوهى زيستن ،که شامل مسئلهى خانواده، سبك ازدواج، نوع مسكن، لباس،خوراك،آشپزى، الگوى مصرف،تفريحات، مسئلهى خط ، زبان،كسب و كار، رفتارهای ما در محیطهای خانوادگی ،اجتماعی، سیاسی ، علمی ،آموزشی و بهداشتی می باشد.
اما تاکنون در بخش حقیقی تمدن اسلامی یعنی همان سبک زندگی پیشرفت چشمگیری نداشته ایم در حالیکه اسلام بُنمایه های يك چنين فرهنگى را براى ما معين كرده است. بُنمايههاى اين فرهنگ عبارت است از خردورزى، اخلاق و حقوق .در قرآن كريم آيات فراوانى در این زمینه وجود دارد .در كتب حديثىِ اصيل و مهم ما نیز ابوابى وجود دارد به نام «كتابالعشرة»؛که در آن به آداب معاشرت و سبک زندگی اسلامی پرداخته شده است.(1)
لذا با عمل به تعالیم اسلامی و فرمایشات ائمه معصومین پیرامون سبک و شیوه زندگی اسلامی می توان گام بلندی در جهت تحقق تمدن نوین اسلامی برداشت. انشاالله
فرمایشات ائمه معصومین (علیهم السلام ) پیرامون رفتارهای مؤ منین با یکدیگر در جامعه اسلامی :
*ابو ربيع شامى گويد: به حضور امام صادق (ع) رسيدم در حالى كه خانه پر از جمعيّت بود، فرمود: اى شيعيان آل محمد، آگاه باشيد از ما نيست كسى كه هنگام خشم بر خود مسلّط نباشد، و كسى كه با يارانش بخوبى رفتار نكند و به آنان كه با او خوش اخلاقى كردهاند خوش خلقى نشان ندهد، و با همنشينانش بخوبى معاشرت نكند، و نسبت به همسايگان خوشرفتار نباشد و رعايت نمك خوارگى را ننمايد.
*ابو هارون گويد: در حضور امام صادق (ع) بودم، خطاب به گروهى كه حاضر بودند فرمود: شما چرا ما را سبك مىشماريد؟ مردى از اهل خراسان برخاست و گفت پناه مىبريم به خدا از اين كه شما و يا چيزى از اوامر شما را سبك بشماريم. حضرت فرمود: آرى تو يكى از آنهايى هستى كه مرا سبك شمردى، آن شخص گفت به خدا پناه مىبرم از اين كه شما را كوچك بشمارم، فرمود: واى بر تو آيا حرف فلانى را نشنيدى؟ وقتى كه نزديك جحفه بوديم و او خسته بود و از تو درخواست كرد كه به اندازه يك ميل راه او را با خود ببرى، به خدا سوگند سرت را به سوى او نگرداندى و او را سبك شمردى، هر كه مؤمنى را سبك شمارد، ما را سبك شمرده و حرمت خدا را ضايع نموده است.
*امام صادق (ع) فرمود: دورترين بنده از درگاه خداوند كسى است كه در حال دوستى و برادرى با ديگرى لغزشهاى وى را به خاطر بسپارد تا روزى او را براى آن لغزشها سرزنش كند.
*امام صادق (ع) فرمود: هر كه به منظور عيبجويى به ديدن برادرش برود، خدا در دنيا و آخرت او را نكوهش كند.
*امام صادق (ع) فرمود: مسلمان برادر مسلمان است، به او ستم نمىكند، خوارش نمىدارد، غيبت او را نمىكند، وى را فريب نمىدهد، و از عطايا محرومش نمىكند.
*امام صادق (ع) فرمود: هر كه در داد و ستدش به مردم ستم نكند و در گفتارش به آنان دروغ نگويد، و در وعدهاى كه به مردم مىدهد خلف وعده ننمايد، از كسانى است كه غيبتش بر ديگران حرام، مروّتش كامل، و عدالتش ظاهر است، دوستى و برادرى چنين شخص بر ديگران واجب است.
*امام صادق (ع) فرمود: كه پيغمبر (ص) فرموده است: تأثير غيبت در نابودى دين شخص مسلمان از اثر مرض خوره در درونش سريعتر است.
*امام صادق (ع) فرمود: كه پيغمبر (ص) فرموده است: كسى كه به مؤمن ناسزا بگويد همچون كسى است كه در پرتگاه هلاكت باشد.
*ابو حمزه گويد: از امام صادق (ع) شنيدم كه مىفرمود: هر گاه مردى به برادر مؤمنش بگويد اف (واى بر تو) از پيوند (دينى) با او خارج مىشود، و چون به او بگويد تو دشمن منى يكى از آنها كافر شوند، و خداوند از مؤمنى كه نسبت به برادر مؤمنش نيّت بد در دل دارد هيچ عملى را نمىپذيرد.
*امام باقر (ع) فرمود: هر كس رو در روى مؤمن به او طعن زند (او را بد نام كند) با بدترين مرگها خواهد مرد و سزاوار است كه به خير و سعادت بازنگردد.
*امام صادق (ع) فرمود: خداوند مؤمنان را از پرتو عظمت و شكوه و بزرگوارى خويش آفريده، و هر كه آنان را طعنه زند و يا عقيدهشان را مردود شمرد بىشكّ خدا را ردّ كرده و چنين شخص از فضل الهى بىبهره مىباشد و اين كار يكى از دامهاى شيطان است.(2)
1) برگرفته از بیانات امام خامنه ای در دیدار با جوانان استان خراسان شمالی
2) وسایل الشیعه شیخ حر عاملی "کتاب العشرة "