حضور ۲۰ كشور در كنگره شعر مقاومت/ ماجراي شاعراني كه ممنوع الخروج شدند
نشست خبري دومين جشنواره دو سالانه بين المللي انتخاب كتاب مقاومت «جايزه شهيد آويني» با حضور سردار بهروز اثباتي در مجتمع فرهنگي روايت برگزار شد.
اثباتي كه دبيري اين جشنواره را به عهده دارد با اشاره به سابقه برگزاري اين جشنواره گفت: چند سالي است كه بنياد روايت فتح كه سابقه آن به سبب فعاليت هاي شهيد آويني در دوران دفاع مقدس براي همگان روشن و آشنا است، فعاليت هاي اين بنياد در حوزه هاي مختلف اعم از سينما، ادبيات، هنر و ... و در موضوعات دفاع مقدس بود، اما امروزه مفهوم كلان تري را در اين حوزه ها با عنوان مقاومت پيگيري مي كند؛ موضوعي كه رهبر معظم انقلاب بارها در واكاوي آن تأكيد كرده اند.
وي در ادامه به ادبيات و هنر مقاومت در منطقه اشاره كرد و افزود: تحولاتي كه در حوزه ژئوپوليتيك فرهنگي جامعه به وجود آمده منجر شده است تا ادبيات جديدي به نام ادبيات مقاومت رقم بخورد. هرچند حوزه ادبيات مقاومت قدمت گسترده اي در ادبيات فارسي دارد. ديگر كسي نيست كه در جامعه ايراني با فردوسي و حماسه سرايي آشنا نباشد، اما امروزه سير ادبيات مقاومت در منطقه تغيير كرده به اين معنا كه ما در مقابل ادبيات مستضعفين ادبيات مستكبرين را هم داريم. چالش بسياري بين اين حوزه ديده مي شود، ادبيات مقاومت كه پيش از اين در كشورهاي عربي رنگي ناسيوناليستي داشت به مقاومت اسلامي نزديك مي شود.
دبير علمي جايزه شهيد آويني با بيان "علاوه بر انتشار اثر برنامه هاي ديگري را نيز در اين جشنواره پيگيري مي كنيم" يادآور شد: بنياد روايت فتح كنار برگزاري جايزه شهيد آويني بر پايه كنگره شعر مقاومت اسلامي را نيز در برنامه هاي خود دارد كه تاكنون سه دوره آن برگزار شده و در آستانه برپايي چهارمين دوره آن هستيم. اين دوره جشنواره در روزهاي 11 تا 13 آبان ماه همزمان با روز مبارزه با استكبار برگزار مي شود. همچنين جايزه شهيد آويني كه يكي ديگر از برنامه هاي بنياد در حوزه ادبيات مقاومت است و به نوعي حاصل كنگره شعر مقاومت محسوب مي شود نيز سوم آذرماه برگزار مي شود.
وي ادامه داد: در دوره نخست كنگره شعر مقاومت اسلامي متوجه شديم كه نه تنها در حوزه شعر كه در حوزه داستان، ادبيات مستند و پژوهش تحولاتي چشم گيري در زبان فارسي به وجود آمده است، با توجه به اين امر نخستين دوره جايزه شهيد آويني را مختص به آثار منتشر شده بين سالهاي 88 تا 89 كرده ايم كه در آن تمامي كتاب هاي فارسي زبانان در اين حوزه بررسي شد. امسال نيز كه دومين دوره آن برگزار مي شود كتاب هاي فارسي زبان نوشته شده در سالهاي 90 تا 91 را بررسي كرديم كه در حال حاضر در مراحل پاياني داوري است.
اثباتي ادامه داد: اتفاق ديگري كه در اين جايزه رخ داد اين بود كه براي نخستين بار كنار كتاب هاي فارسي زبان آثار نوشته شده با موضوع مقاومت را در زبان هاي عربي و انگليسي نيز جمع آوري و بررسي كرده ايم، به عبارت ديگر براي اولين بار اين دو زبان كنار زبان فارسي قرار گرفت و براي جبران آثار 4 سال گذشته مورد داوري قرار گرفت.
اثباتي در ادامه به كيفيت آثار نوشته شده در حوزه مقاومت اشاره كرد و اظهار داشت: آثار نوشته شده در اين زمينه بيشتر از انتظار قوت و كيفيت داشت. البته كيفيت آثار در حوزه هاي مختلف متفاوت بود، احساس مي كنيم هنوز حوزه ادبيات به ويژه شعر و داستان از كيفيت لازم عقبتر است اما اين وضعيت در حوزه پژوهش و مطالعات بنيادي به ويژه در زبان فارسي متفاوت است. به طوري كه آثار نوشته شده توانايي بنيان گذاشتن شالوده يك گفتمان مقاومت در سطح جهان را دارد. در دوره اول بخش كودك و نوجوان به عنوان بخش جانبي مطرح شد، اما به دليل اهميت و اعتبار آثاري كه در اين حوزه به رشته تحرير درآمده تصميم گرفتيم تا كارگروه مستقلي را تشكيل دهيم. نكته مهم اين است كه در اين حوزه توفيق نسبي داشته ايم و ورود به آن را يك امر مبارك مي دانيم.
دبير علمي جايزه شهيد آويني به آمار كتاب هاي بررسي شده اشاره كرد و ادامه داد: طي روزهاي بعد از اعلام فراخوان گروه هاي داوري تشكيل و كتاب ها جمع آوري و علاوه بر اين مكاتبه با نزديك به 3 هزار ناشر انجام شد. اين زمان فرصت مغتنمي بود كه رصدي هم در بازار كتاب داشته باشيم كه اين امر در نمايشگاه كتاب انجام شد. علاوه بر اين با همكاري خانه كتاب تعداد 60 هزار عنوان اثر مرتبط با موضوع شناخته شد كه از اين ميان 6 هزار عنوان كتاب با بررسي هاي اوليه تفكيك و نهايتاً 358 عنوان كتاب به دست داوران رسيد. علاوه بر اين ناشران نيز 714 عنوان كتاب از طريق پست به دبيرخانه جايزه ارسال كردند كه در مجموع در بخش جنگ نرم 102 عنوان، آمريكا در حوزه استراتژيك 13 عنوان، شعر 41 عنوان، حوزه فلسطين و لبنان 98 اثر، علوم شامل مباحث سياسي، اجتماعي و حقوقي 48 عنوان، ادبيات داستاني 35 اثر، ادبيات مستند شامل خاطره و گزارش 47 كتاب، بيداري اسلامي 33 اثر، هنر شامل آثار تجسمي و نمايش نامه 10 كتاب و كودك و نوجوان 106 عنوان اثر به دبيرخانه ارسال شده است.
اثباتي با بيان اينكه اختتاميه اين جايزه روز سوم آذر ماه همزمان با روز بسيج برگزار خواهد شد، گفت: همزمان با اين جايزه سه برنامه جانبي ديگر نيز برگزار خواهيم كرد. ما باورمان اين است كه بايد بيشتر از جايزه به شناخت آن اهميت دهيم به همين منظور در روز 26 شهريور كارگروه ادبيات، هنر، ادبيات پژوهشي و جنگ نرم نشستي تخصصي در خانه هنرمندان برگزار خواهند كرد. علاوه بر اين در روز 9 مهر كه همزمان با دفاع از كودكان فلسطين است بخش كودكان و نوجوان نيز نشست تخصصي براي بررسي آثار شعر، داستان و ادبيات مستند اين حوزه خواهند داشت. سومين نشست نيز روز 26 آبان براي بررسي كتاب هاي عربي و انگليسي با موضوع بيداري اسلامي و فلسطين برگزار مي شود.
بخش ديگري سخنان اثباتي به كنگره شعر مقاومت اسلامي اختصاص داشت. وي با بيان "در اين دوره يك گروه داوري بين المللي در حوزه زبان عرب متشكل از شاعراني است كه از كشورهاي مصر، يمن و لبنان تشكيل داديم" گفت: هدف از تشكيل اين كارگروه شناسايي شاعران اين حوزه بود كه در اين مدت تعداد 110 شاعر شناخته شده اند. بعد از فراخوان تعدادي اثر نيز به دبيرخانه رسيد كه در نهايت تصميم گرفتيم در اختتاميه از 20 كشور دعوت كنيم . جالب است كه بگويم علاوه بر كشورهاي اسلامي منطقه ديگر كشورها مانند هند و مالزي نيز علاقمند به شركت در اين جشنواره بودند. يكي از مشكلات ما در اين حوزه محدوديت هايي است كه براي شاعران مقاومت بعد يا قبل از ورود به ايران ايجاد مي شود. برخي از شاعران در كشورهاي همسايه به محض اطلاع دولت ها ممنوع الخروج شدند. همچنين يكي ديگر از شاعران منطقه است كه بعد از شركت در دوره قبلي كنگره ممنوع الورود به كشورش شد و هم اكنون در ايران زندگي مي كند.
وي با بيان "بنياد روايت فتح طبق مقدورات خود عمل مي كند و اميدواريم كه ديگر نهادهاي فرهنگي نيز به فكر برگزاري رويدادهاي ادبي با موضوع مقاومت بيفتند" به جوايز اين كنگره اشاره كرد و افزود: ما در كنگره شعر مقاومت اسلامي جايزه نمي دهيم، بلكه هديه مي دهيم؛ چرا كه هم براي ما و هم براي شركت كنندگان كنگره حضور و تأثيرگذاري اهميت بيشتر از جايزه دارد.
اثباتي در ادامه به كشورهايي كه قرار است شاعراني از آنها در اين كنگره شركت كنند، اشاره كرد و گفت: كويت، عراق، سوريه، لبنان، فلسطين، مصر، تونس، سودان، عربستان، بحرين، يمن، تاجيكستان، پاكستان، هند، تركيه، آذربايجان، انگليس و آلمان از كشورهايي هستند كه در اين كنگره شركت خواهند كرد.