مواره پیام‌ها و دیدارهای رهبر انقلاب با دانشجویان، تأثیر بسزایی در كمیت و كیفیت فعالیت‌های فرهنگی – سیاسی دانشجویان و تشكل‌های دانشجویی داشته است. پیام اخیر ایشان به دانشجویان كه ۲۳ بهمن ماه سال جاری در نشست انجمن‌های اسلامی دانشجویان مستقل قرائت شد، حاوی راهبردها و اقداماتی برای تمامی تشكل‌های دانشجویی است كه در صورت تحقق آن، فصل زرینی در كارنامه‌ی جنبش دانشجویی مسلمان در دهه‌ی ۹۰ رقم خواهد خورد.

نگارنده با مرور و مطالعه‌ی محورهای این پیام و بررسی قراین مفاد این پیام با سایر بیانات ایشان در سال‌های گذشته و همچنین با بهره‌گیری از تجربه‌ی ناچیز حضور در تشكل‌های دانشجویی، شش نكته‌ی آموختنی را از پیام رهبری احصاء نموده كه به شرح ذیل به عموم دانشجویان كه مخاطبان اصلی این پیام هستند تقدیم می‌گردد. ضمن این‌كه شایسته است تشكل‌های دانشجویی با تشكیل جلسات هم‌اندیشی، نسبت به تحلیل محتوای اجزای پیام و برنامه‌ریزی جهت تحقق نكات مدنظر رهبر فرزانه‌ی انقلاب اقدام نمایند.
 
۱. تهذیب نفس
مسأله‌ی «تهذیب نفس و انس با خدا» به عنوان اولین محور پیام مذكور، موضوعی است كه همواه مورد تأكید رهبر انقلاب خطاب به فعالین فرهنگی و سیاسی بوده است. به نظر می‌رسد از نگاه رهبری، پایه و اساس همه‌ی موفقیت‌ها و كامیابی‌ها در عرصه‌ی فعالیت‌های اجتماعی در گرو تهذیب نفس، خودسازی و معنویت است و بالعكس، انحراف‌ها و اشتباه‌ها نیز ریشه در دوری از خدواند و عمل نكردن به آموزه‌های دینی و قرآنی دارد.
شما افسران جوان جنگ نرم هستید و عرصه‌ی جنگ نرم، بصیرتی عمّارگونه و استقامتی مالك‌اشتروار می‌طلبد؛ با تمام وجود، خود را برای این عرصه آماده كنید. (پیام رهبر انقلاب به تشكل‌های دانشجويی انقلابی ۱۳۹۲/۱۱/۲۳)

برشمردن اصول سه گانه‌ی «تحصیل، تهذیب و ورزش» از سوی رهبر معظم انقلاب به عنوان وظیفه‌ی اصلی دانشجویان، یكی دیگر از نشانه‌های اهمیت مقوله‌ی خودسازی به‌ویژه برای دانشجویان و تشكل‌های دانشجویی است.

رهبر انقلاب در جای دیگری تأكید می‌نمایند كه «آن علمی كه ما می‌خواهیم، همراه با تزكیه است... اول تزكیه است؛ تربیت دین، تربیت قرآن، تربیت اسلام، این است.»(۱۴ مهرماه ۱۳۸۹) تاریخ اسلام و انقلاب و همین‌طور تاریخ جنبش دانشجویی ایران نیز مملو از مصادیق و نمونه‌های عینی این اصل است كه توسط رهبر انقلاب بیان شده است. علم‌الهدی‌ها، چمران‌ها، همت‌ها و باكری‌ها و هزاران هزار جوان الگوی انقلابی، ماحصل تكیه و عمل به تهذیب نفس و انس با خدا است و در مقابل، عده‌ای از افراد هم بوده‌اند كه به واسطه‌ی كم توجهی یا بی توجهی نسبت به خودسازی و معنویت، به تدریج از مسیر مردم و انقلاب منحرف و جدا شده و بعضاً حتی نسبت به گذشته‌ی انقلابی‌شان ابراز ندامت و پشیمانی كردند!

همه بایستی توجه داشته باشیم كه مخاطب این محور از پیام رهبر انقلاب، یك قشر یا تفكر یا سلیقه‌ی خاص دانشجویی نیست؛ بلكه همه‌ی ما مخاطب این بخش از پیام ایشان بوده و هیچ‌یك از ما نسبت به تذكر در خصوص تهذیب نفس و خودسازی مستغنی نیستیم.
رهبر انقلاب اسلامی همه‌ساله دیدارهای متعددی با دانشجویان دارند.
دیدار ثابت ایشان با دانشجویان در ماه مبارك رمضان، از برجسته‌ترین این دیدارها است.
۲. معرفت دینی
همچنان‌كه در پیام اخیر رهبر انقلاب به دانشجویان قید شده است، «آشنایی با معارف قرآن و اهل بیت علیهم‌السلام» و تقویت مبانی معرفتیِ اعضاء تشكل‌های دانشجویی، همواره یكی از دغدغه‌ها و توصیه‌های حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به فعالین فرهنگی- سیاسی دانشگاه‌ها بوده است.

ایشان در دیدار ۳۱ مردادماه سال ۸۹  با دانشجویان نیز به این مسأله اشاره می‌نمایند و می‌فرمایند «مجموعه‌ی تشكل‌ها، تقویت مبانی معرفتی را جدی بگیرند تا بعد از تشكل‌ها، سرریز بشود روی مجموع دانشجوها.» در واقع از نگاه ایشان، نیاز مهم تشكل‌های دانشجویی و عموم دانشجویان، ارتقای سطح معرفت و آشنایی با مبانی اسلام و آموزه‌های دینی از طریق قرآن و عترت است كه انشاالله در دستور كار تشكل‌های دانشجویی قرار خواهد گرفت.

۳. بصیرت عمارگونه و استقامت مالك اشتروار
تأكید چندباره‌ی رهبر انقلاب بر جنگ نرم و استمرار و تداوم آن در سال‌های اخیر و لزوم برخورداری دانشجویان -به عنوان افسران جوان این جنگ- از «بصیرت عمارگونه و استقامت مالك اشتر وار» حاكی از آن است كه راهبرد كنونی جنبش دانشجویی مسلمان و در شرایط جدید، همچنان مبارزه‌ی فكری - فرهنگی با جریان معارض انقلاب اسلامی است و اتفاقاً نسل كنونیِ تشكل‌های دانشجویی، بایستی فهم و بصیرت عمیق‌تری نسبت به گذشتگانشان داشته و در راه این مبارزه‌ی مقدس، استقامت دوچندان داشته باشند.
نظام سلطه را با تمام ابعاد و لایه‌هایش بشناسید و اهداف و راهبردهای واقعی آن را تحلیل كنید و برای رویارویی با آن، تمام ظرفیت‌های خودتان را به‌كار گیرید و در این مسیر به وعده‌های خداوند اطمینان داشته باشید. (پیام رهبر انقلاب به تشكل‌های دانشجويی انقلابی ۱۳۹۲/۱۱/۲۳)

البته از نگاه ایشان، آینده‌ی جنگ نرم باید با نگاه «خوش‌بینانه و امیدوارانه»‌ی دانشجویان و اساتید همراه باشد؛ همچنان‌كه ایشان در چهارم شهریورماه ۸۸ فرمودند: «عزیزان من، شرط اصلی فعالیت درست شما در این جبهه‌ی جنگ نرم، یكی‌اش نگاه خوش‌بینانه و امیدوارانه است... اگر نگاه ناامیدانه شد... به دنبالش بی عملی، بی تحركی، به دنبالش انزوا است. مطلقاً دیگر حركتی وجود نخواهد داشت؛ این همانی است كه دشمن می‌خواهد.»
 
۴. شناخت استكبار
از سال‌های قبل از انقلاب تاكنون، ماهیت جنبش دانشجویی در ایران با استكبارستیزی گره خورده و البته دستاوردهای تاریخی متعددی هم داشته است: ۱۶ آذر ۱۳۳۲، ۱۳ آبان ۱۳۵۸، حضور فعال در هشت سال دفاع مقدس، حمایت همه‌جانبه از دستاوردهای علمی و فناوری هسته‌ای و ده‌ها مورد دیگر، همگی از اقدامات ماندگار دانشجویان انقلابی در مبارزه‌ی با استكبار جهانی است.

امروز پس از گذشت ۳۵ سال از پیروزی انقلاب اسلامی، جبهه‌ای متشكل از عناصر خارجی و داخلی وابسته به استكبار، تلاش می‌كنند تا القاء نمایند كه نسل سوم و چهارم انقلاب، با ارزش‌هایی همچون استكبارستیزی بیگانه است. مطالبه‌ی رهبر معظم انقلاب در پیام اخیرشان به دانشجویان، مبنی بر «لزوم شناخت تمام ابعاد و لایه‌های نظام سلطه و تجزیه و تحلیل اهداف و راهبردهای آن» گویای این حقیقت است كه مبارزه با استكبار همراه با شناخت عمیق و عالمانه از ماهیت آن، لازمه‌ی شرایط كنونی و نیاز جوانان كشور است.
اینفوگرافیك: استكبار را بشناسید
حضرت آیت‌الله خامنه‌ای سال‌ها قبل هم این دغدغه را بازگو نموده و فرمودند: «من همه‌ی دغدغه‌ام این است كه جوان انقلابی امروز، نداند ما بعد از چه دورانی، امروز در ایران مشغول چنین حركت عظیمی هستیم. تاریخچه‌ی این صدوپنجاه، دویست سال اخیر -از دوران اواسط قاجار به این طرف، دوران جنگ‌های ایران و روس به این طرف- را بخوانید و ببینید چه حوادثی بر این كشور گذشته است.»(۲۱ مردادماه ۱۳۷۱)

از سوی دیگر، فقط شناخت صرف و مطالعه در رابطه با چیستی و كیستی استكبار كافی نیست؛ بلكه بنابر فرمایش ایشان، جوانان و دانشجویان انقلابی بایستی «تمام ظرفیتشان را برای رویارویی با استكبار» در عمل بكار ببندند. ایشان در ادامه‌ی این سخن، مجدداً توجه دانشجویان را به نقش عنصر توكل جلب می‌نمایند و می‌فرمایند: «در این مسیر به وعده‌های خداوند اطمینان داشته باشید.»

۵. مبادا تشكیلات تبدیل به معبود گردد!
یكی از كانون‌های مهم پیام ۲۳ بهمن ماه رهبر انقلاب به دانشجویان، بند چهارم این پیام است. ایشان در تذكری عالمانه و مشفقانه در رابطه با جایگاه تشكیلات و نسبت آن با اعضا، متذكر می‌شوند كه «تشكیلات می‌تواند معبد باشد، ولی مبادا تبدیل به معبود گردد.»
تشكیلات می‌تواند معبد باشد، ولی مبادا تبدیل به معبود گردد؛ اصول و ارز‌ش‌های عقیدتی و معنوی خودتان را در قالب تشكیلات حفظ، و بر صمیمیت و همدلی بین اعضا تأكید كنید. (پیام رهبر انقلاب به تشكل‌های دانشجويی انقلابی ۱۳۹۲/۱۱/۲۳)

همیشه این تهدید متوجه عموم تشكل‌های فرهنگی- سیاسی بوده است كه به جای این‌كه تشكیلات در خدمت اهداف باشد، خود به هدف تبدیل شده و به تعبیر رهبر انقلاب تبدیل به معبود شود. همه‌ی ما باید مراقبت كنیم كه به این آسیب در تشكل‌هایمان دچار نشویم و بدانیم كه هر تشكلی، با هر نام و هر سابقه -ولو درخشان- از این آسیب مصون نیست و هیچ تشكیلاتی نمی‌تواند ادعا كند و تضمین نماید كه از این آفت در امان خواهد ماند.

آزمونِ دقت و پایبندی ما به این تذكر رهبر انقلاب، از همین حالا شروع شده است؛ باید به درون خود و تشكیلاتمان رجوع كنیم و صادقانه ببینیم كه واقعاً تشكیلات برای ما تا چه حد هدف و معبود است و تا چه حد معبد و وسیله؟ در واقع از نگاه رهبر حكیم انقلاب، ارزش واقعی یك تشكیلات به آن است كه «اصول و ارزش‌های عقیدتی و معنوی اعضا» در بستر آن حفظ گردد و افراد با حضور در تشكل‌ها، ارتقای معنوی و عقیدتی داشته باشند.
 
۶. صمیمیت و همدلی
نكته‌ی آموختنی پایانی، تأكید ایشان بر لزوم حفظ «صمیمیت و همدلی بین اعضا» در یك تشكیلات دانشجویی است. وقتی در تشكل‌های دانشجویی، هدف متعالی و مشخصی وجود داشته و كار بر اساس تقوا و مسیر حركت منطبق بر خط امام رحمه‌الله و رهبری است، دیگر هیچ توجیهی برای وجود اختلاف و چند دستگی باقی نمی‌ماند.

حفظ وحدت و انسجام پیرامون اهداف و آرمان‌های انقلاب، از ضروریات امروز كشور و تشكل‌های دانشجویی است و نبایستی رقابت‌ها، اختلاف سلیقه‌ها، تفاوت برداشت‌ها و بعضاً دلخوری‌های كاری، باعث آن شود كه دل‌های دانشجویان و جوانان انقلابی، خدای ناكرده از هم دور گردد.  مهدی بلوکات